พิธีพระราชทานเพลิง ผศ.วรวิทย์ วินิตเขตคำนวณ ส่งสการวิมานปราสาทนกการเวก

110

ที่จังหวัดเชียงใหม่ มีการนำวิมานปราสาทนกการเวก นกในสัตว์ป่าหินมพานมาใช้ในพิธีพระราชทานเพลิง ซึ่งเป็นพิธีเก่าแก่แบบล้านนาตะวันตก มีให้เห็นไม่มากนัก โดยคุณโอม-หริหระสุตระ วินิตเขตคำนวณ” ผู้บริหาร บริษัท พรีม่า เฮิร์บ ผู้ผลิตและจัดจำหน่ายครีมนวดสารสกัดเมล็ดลำไย “ลองกานอยด์” ได้สืบสานประเพณีดั้งเดิมชาวล้านนาให้ได้เห็นกันอีกครั้งในงานพระราชทานเพลิงบิดา ผศ.วรวิทย์ วินิจเขตคำนวณ

ที่สุสานสันติวนา หรือ (สุสานบ้านเหมืองผ่า) ตำบลแม่ริมเหนือ อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ ได้นำวิมานปราสาทนกการเวก จำลองจากปราสาทส่งสการเจ้าฟ้าเมืองเชียงตุง ที่จะนำมาใช้พิธีพระราชทานเพลิง ผู้ช่วยศาสตราจารย์ วรวิทย์ วินิตเขตคำนวณ ข้าราชการบำนาญ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ ซึ่งเป็นความเชื่อของชาวล้านนาใต้ และพม่า ในการนำปราสาทนกการเวกมาใส่ผู้วายชนม์ ผู้ที่ทำคุณประโยชน์ให้กับบ้านเมือง และเจ้านายฝ่ายเหนือ ซึ่งถือว่าเป็นพิธีเก่าแก่มีให้เห็นไม่บ่อยของชาวล้านนา

ภายในงานมี นายคมสัน สุวรรณอำพา รอง ผวจ.เชียงใหม่ นายอรรถชา กัมปนาทแสนยากร นายอำเภอแม่ริม จ.เชียงใหม่ นางสาวกานต์เทวี กันทะวงค์ นักวิชาการตรวจเงินแผ่นดินชำนาญการพิเศษ สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน ร่วมในงานพระราชทานเพลิง โดย ศาสตราจารย์ ดร. อุษณีย์ วินิจเขตคำนวณ สพ.ญ.พิชญสิริ วินิจเขตคำนวณให้การต้อนรับ และมอบมงคลวัตถุที่รำลึก พระกริ่งปทุมสุริยะ เนื้อทองม้าฬ่อ โดยขอครูบาบุญตั๋น แห่งเวียงหนองล่อง ปลุกเสกด้วยพระคาถาโมรปริตร คาถาพญานกยูงทอง แก่ผู้มาร่วมงาน

โดยความเชื่อของชาวล้านนา มองว่านกการเวกเป็นนกที่มีเสียงไพเราะ เปรียบเหมือนเสียงพระพุทธเจ้า ลักษณะของนกการเวก ปรากฏในป่าหิมพานต์ จะมีสีสันที่สวยงาม มีลักษณะหัวเป็นนก หางเป็นหงส์ มีปีก มีขนเป็นเบญจรงค์ 5 สี คือสีทอง แดง น้ำเงิน เงิน และสีเขียว สีแห่งความเป็นมงคล ซึ่งชาวล้านนาจะให้ความนับถือว่านกการเวกจะนำทางผู้วายชนม์ไปจุติสรวงสวรรค์ตามประเพณีโบราณ

ครูบาวิทวัส เมืองวังขิ้น จังหวัดแพร่ ได้สร้างสวรรค์ปราสาทส่งสการนกการเวกอย่างสมเกียรติ ของผศ.วรวิทย์ วินิจเขตคำนวณ เหลนผู้สืบเชื้อสายเจ้าหนานมหาวงษ์ กาวิละ หรือ พญามหาวงษา เจ้าเมืองฝางยุคล้านนาประเทศราชของสยาม และเหลนทวด มหาอำมาตย์ตรี พระยาวรวิไชยวุฒิกร ข้าหลวงประจำนครเชียงใหม่ สมัยรัชกาลที่ 6 โดยจำลองจากปราสาทส่งสการพญานกการเวกเจ้าฟ้าเมืองเชียงตุง แต่ดัดแปลงเรือนยอดปราสาทให้เป็นศิลปะล้านนา
ปักษาวายุภักษ์ หรือนกการเวก เรียกกันอีกชื่อหนึ่งในวรรณคดีเรื่อง ไตรภูมิพระร่วงว่า นกกรวิค อธิบายว่ามีเสียงไพเราะยิ่งนัก สัตว์ทุกชนิดเมื่อได้ยินเสียงนกกรวิค แล้วจะต้องหยุดฟังนอกจากนี้ยังปรากฏมีมาในพระบาลีว่าเสียงของพระพุทธเจ้านั้นเหมือนเสียงพรหม แจ่มใสชัดเจน อ่อนหวาน สำเนียงเสนาะ ไม่แตก ลึกซึ้ง มีกังวาลไพเราะและเหมือนเสียงนกการเวก ส่วนอาหารของนกการเวกนั้น มีกล่าวไว้ในคัมภีร์ปัญจสุทนีว่า นกการเวก กินน้ำมะม่วงสุกเป็นอาหาร แต่โดยที่นกชนิดนี้หายากหลงเข้าใจกันแต่ว่าอยู่บนท้องฟ้า กินลมเป็นอาหาร จึงตั้งชื่อว่า วายุภักษ์ ก็มีเช่นกัน ตามวรรณคดีไตรภูมิพระร่วงนั้น กล่าวว่าขนนกการเวก นั้นเป็นที่ต้องการเพราะกลายเป็นทองคำได้